Лиетува сӹлнӹшая гишӓн

Пӹтӓртӹш жепӹн Российӹн прессӹштӹ шӹренок Балти тангыж тӹрӹштӹш сӓндӓлӹквлӓ гишӓн шукым сирӓт. Ти материалвлӓшгӹ шӹренок ти «сӓмӹрӹк» сӓндӓлӹквлӓм критикуят, руш населеним пӹзӹртӹмӹ гишӓн сирӓт дӓ таум келесӹдеок СССР гӹц лӓктӹн кенӹт, маныт. 1989-шӹ ин ӹлӹзӹвлӓм шотлымы семӹнь Латвиштӹ 400 утла марын ӹлен. Мам нӹнӹ ӹштӓт, кыце нӹнӹ ӹлӓт? — тидӹм пӓлӓш интересно ыльы. Совет жеп годым кырык марынвлӓ Балти сӓндӓлӹквлӓ доно пӓлӹмӹ ылыныт. Балти сӓндӓлӹквлӓ- тидӹ Эстони, Латви. Лиетува. Йӹлмӹ шотышты эстон йӹлмӹ мары йӹлмӹ дон родня йӹлмӹ ылеш. а латыш дӓ Литва йӹлмӹвлӓ индо-европын йӹлмӹвлӓн балтин йӹлмӹвлӓн группыш пырат. Культурышты кӹл кычымашвлӓм анжалаш гӹньӹ, марынвлӓ совет жепӹн ти кым тӹнӓмшӹ союзне Республика доно когонжок цаткыды кӹлвлӓм кычыделна, прессӹштӹнӓ нӹнӹ гишӓн нимат сирӹмӹ агыл дӓ цилӓ контактшат фрагментарне веле ылын. Тӧр лиӓш гӹньӹ, Эстони дон Марий Эл лошты кӹлвлӓ ылыныт, но кӹзӹтшӹ гань интенсивневлӓ агылеп. Молнамжы лач йӹлмӹзӹвлӓ веле кӹлвлӓм кыченӹт дӓ тидӹ цилӓ Тарту университет гач лиӓлтӹн. 1950- 1990-шы ивлӓ лошты, нӹллӹ иштӹ 3 кырык марын Тарту университетӹн аспирантурым пӹтӓрен. Иктӹжӹ нӹнӹ логӹц кымдан пӓлӹмӹ йӹлмӹзӹ, профессор Л. П. Васикова.
1990-шы ин, эче совет жепӹнок 1-шӹ июньын Таллиннӹштӹ Эстон-Мары Ушемӹм ӹштӹмӹ лин. Ти Ушемӹн уставыштыжы Эстони дон Марий Эл лошты культура дӓ тымдымаш кӹлвлӓм виӓнгдӹмӓш гишӓн йори таманяр пункг улы. Кӹзӹт гӹньӹ Эстонин кӱшӹл школвлӓштӹ цилӓжӹ 70 нӓрӹ мары студент дӓ магистрант тыменьӹт. Кырык дӓ кожла марынвлӓ 16 ылыт. Нӹнӹ логӹц пелӹжӹ магистратурышты (аспирантурышты) тыменьӹт. Маняр сӓмӹрӹк специалист толшаш жепӹн лиэш- ӹвӹртӓш веле кодеш! Шанымем доно нӹнӹ Марий Элӹн лӹмжӹм кӱшкӹлӓ лӱктӹшӹвлӓ лит.
Латви дон Марий Эл лошты культура кӹлвлӓм кычымы договорым сирӹмӹ гӹнят, тӹдӹ пумагаэш веле кодын. Кӱшнӹ пӓлдӹртӹмӹ кым Балти сӓндӓлӹквлӓ доно, тӹштӹш халыквлӓ дӓ ти сӓндӓлӹквлӓн культурышты доно кырык дӓ кожла марынвлӓ, тӹшкӹ турист семӹнь, курортвлӓш ӓль роднявлӓштӹ докы каштын, пӓлӹмӹ лин кердӹнӹт. Но шӹренжок турист семӹнь Латвиш каштмы. Дӓ тӹ эдемвлӓн ӓшеш Рига, тӹдӹн косир тошты халажы, изи кафевлӓ, кофе пиш, сувенир лапкавлӓ, вӓрӹштӹш халыкын пуры ылмыжы, шанем, курымеш кодыныт.
Тенгеок Таллинн дон Вильнюс. Молнам ти кым халаш Кырык сир гӹц куштылгынок вӓрештӓш лиэш ыльы: пӹтӓри Угарманыш кеет дӓ тӹшец Аэрофлотын самолетвлӓжӹ тӧрӧк ти халавлӓш чонгештӓт ыльы. Кӹзӹт марынвлӓлӓн ти вӓрвлӓш вӓрештӓш манын Москваш кемӹлӓ дӓ ти кугижӓнӹшвлӓн посольствывлӓштӹштӹ визӹм нӓлмӹлӓ. Но тенге гӹнят, ти сӓндӓлӹквлӓ доно кӹлвлӓм мӓлӓннӓ кычымыла, кердмӹ семӹнь тӹшкӹлӓ каштмыла- тенге кыце нӹнӹ ӹлӓт, тӹдӹм ужына дӓ нӹнӹ гӹц, ӓнят махань-шон примерӹмӓт нӓлӓш лиэш. Лӹмӹнок кыце ти изи халыквлӓ ӹшке культурышты дон йӹлмӹштӹм виӓнгдӓш цацымашты. Ма ӹлӹмӓшӹштӹ лиӓлтеш, тӹдӹ вӹкӹ ик монгыр гӹцӹн веле агыл анжыман дӓ шанымем доно лиетува сирӹзӹвлӓ мам ӹшке литературышты гишӓн шанат дӓ кыце дискуссивлӓм эртӓрӓт, «Цикмӓн» лыдшвлӓлӓн интересно лиэш. (Ти материалым 1999-шӹ ин сирӹмӹ. Тӹ годшен шукы жеп эртен, шукы вашталтын. Кыце мары сӹлнӹшая нырышты, тенгеок лиетува литературыштат. Мары литературына цӹркӹнен-цӹркӹнен виӓнгӓш цаца гӹнь, лиетува сӹлнӹшашты яжо монгырышкыла шукы вашталтмаш лин.)

*****
«Вильнюс» журналын анкетыжы. Ти журнал Вильнюсышты рушла лӓктеш дӓ лиетувала сирӹшӹ авторвлӓн пӓшӓвлӓштӹм pyшлa лыдшывлӓ лошты шӓрӓ.
Кырык мары лыдшылан лиетува сӹлнӹшая воксеокат пӓлӹдӹмӹ ылеш манына гӹньӹ, ӓнят ана самынялт. Ти сӹлнӹшаяшты пӹтӓртӹш жепӹн пиш интересне процессвлӓ кеӓт: сӹлнӹшая пиш шукы корны доно виӓнгӓш тӹнгӓлӹн, ӹрвезӹ модерн авторвлӓ ӹшкештӹ гишӓн пиш юлын (лӱдде) келесенӹт дӓ туан сӹлнӹшаяштым модернизируяш цацат. Тенге Сирӹзӹвлӓн Ушемӓт вӓк коктеш шелӓлтӹн. Ӓнят тидӹ утла радикальне решӓлтӹн, тидӹм лиетува сирӹзӹвлӓ веле келесен кердӹт, но мӓмнӓн журналыштына кырык марлангдымы интервьювлӓ, хытырымаш дӓ шанымашвлӓ лыдшывлӓлӓн интересне лин кердӹт.

Ядмашвлӓ:
1. Кыце 1990-шӹ ин Лиетува Республикӹн угӹц ӹшкевуя кеӓш тӹнгӓлмӹжӹ варааш ивлӓн сӹлнӹшаяэш, сирӹзӹвлӓн пӓшӓэш кишӓвлӓжӹм коден?

2. Европа контекстӹм анжалаш гӹньӹ, лиетува сӹлнӹшаян позицижӹм маханеш шотледӓ?

3. Пӹтӓртӹш ивлӓн лиетува сирӹзӹвлӓн книгӓвлӓштӹн тираж шот лу пачаш чӹдемӹн. Сӓндӓлӹкӹн книгӓ лыкмашвлӓ кымдан пӓлӹмӹ вескид авторвлӓн пӓшӓвлӓштӹм шӹрен лыктыт, но нӹнӹнӓт тиражвлӓштӹ когожок агылеп. Тӹнӓмок книгӓвлӓ утла шергӓш ылыт маныт. Анжалаш гӹньӹ, театрвлӓ дон концертвлӓшкӓт билетвлӓ шулдашыжок агылеп, но анжышывлӓ дон колыштшывлӓ тӹшкӹ каштыт… . «Сӹлнӹшая дон ушемкымдем» тема гишӓн тӓ мам келесен кердӹдӓ?

4. Культура гишӓн сирӹшӹ периодикӹн шот кушмы велдӹк, сӹлнӹшая критик семӹнят ӹшкӹмӹм анжыкташ куштылгы лин. Но тенге гӹнят, сӹлнӹшая йӹргецвлӓштӹ шӹренжок профессиональне агыл критика текствлӓ гишӓн попат, вуйта кыды-тидӹ критикшӹ цилӓ сирӹзӹмок шотыш ак нӓл. Тенге лач иктӹвлӓн лӹмӹштӹм веле мактат, весӹвлӓжӹ гишӓн юкат уке. Техень ылмашым тӓ цаклендӓ? Мам тӓ тидӹ гишӓн келесен кердӹдӓ? Кыце сӹлнӹшая критикӹм, тӹдӹ виӓнрӓк лижӹ манын, кӱшкӹрӓк лӱктӓлӓш лиэш?

5. 1998-шӹ ин Лиетува сирӹзӹ Ушемӹн церотан конгресшӹ лиэш. Мам тӓ толшаш Конгресс гӹц вычедӓ?

АЛЬГИМИНТАС БУЧИС (Критик, прозаик, поэт)

1. Кыце 1990-шы ин угӹц ӹшкевуя кеӓш тӹнгӓлмӓш сӹлнӹшая дон творчество атмосфереш ӹшке шӱлӹшӹжӹм коден, шанем, техень принципиальне ядмашеш сӹлнӹшая историквлӓ кынам гӹнят специальне шӹмлӹмӹ пӓшӓвлӓштӹ раскыды вӓшештӹмӓшӹм пуат лиэш! Кынам-гӹнят, а кӹзӹтшӹ гӹньӹ, тидӹ гишӓн сирӹзӹвлӓн попымыштым лыдын (ти шотышты «Вильнюс» журналын анкетеш вӓшештӹмӓшвлӓӓт) шӹренжок шижӓлтеш, мӓ кӹзӹтӓт эче ти влиянин вижӹм дӓ келгӹцшӹм ынгылен шоктыделна. Шукы обьективне факторвлӓ логӹц, мӹнь кок тӹнг обьективне гишӓн пӓлдӹртен кердӓм.
Пӹтӓришӹ. Империн шӓлӓнен кемӹ дӓ Лиетуван угӹц ӹшкевуя кеӓш тӹнгӓлмӹ паштек культурышты ик партин диктатшы пӹтен. Но тиштӹ мӓ мондышашлык ана ыл, ти диктатшат кок тӹрӓн ылын: курымвлӓ доно политикӹн пӓлӹмӹ «лыпш дон прӓник» моделян.
Седӹндонат, кунст (искусствы) эдемвлӓ у ситуацим кок семӹнь ынгылат. «Лыпш» уке лимӹлӓн мӓ цилӓнӓт сусу линнӓ: пецӓтлӹмӓштӹ дӓ книгӓ лыкмашты монополи уке, кунстышты ик партин контроль дон цензурыжы пӹтен. Но тидӹн паштек частне книгӓ лыкмашвлӓ лошты конкуренци шачын, вес семӹнь келесӓш гӹньӹ- яжо кидсирӹш (рукопись) пӓшӓвлӓлӓн ирӹкӓн маркетинг пачылтын. Но вес монгыр гӹцӹн анжалмыкы, шукы сирӹзӹжок ойхыраш тӹнгӓлӹн дӓ нӹнӹн кымылышты вален: ӹнде «прӓникшӓт» уке. Тенге манмы, «культурын теплицӹштӹжӹ» властьым колыштшы дӓ властьлан ярал лиӓш цацышы литераторвлӓ ӹленӹт. Нӹнӹн махань-шон социальне дӓ бытовой привелегиштӹ ылын: церотдеок ватерӹвлӓ дон машинӓвлӓм нӓлӹн кердӹнӹт, нӹнӹлӓн махань-шон премивлӓм, кого гонорарвлӓм пуэнӹт, виктӓрӹшӹ партилӓн служымышты дӓ техень стройым мактымышты гишӓн пӓшӓвлӓштӹн тиражвлӓм шукемден кердӹнӹт.
Кокшы. Ик посткоммунизм сӓндӓлӹкӹштӓт эче, ти шотышты Лиетуваштат, шанымем доно демократиӓн рациональне культура политикӹн модельжӹм (а ӹлӹмӓшӹшкӹ пыртымы гишӓн моло попашыжат уке!) ӹштен шоктымы агыл. Сек тӹнгӓлтӹшӹштӹ, кынам «культурын теплицӹжӹм» пыдыртеннӓ, «практичне политиквлӓн» культурышты элементарне авызи ылмыштым трӱкок цаклен колтеннӓ: культура дон «серьезне кунст» ӹшкеок (кугижӓнӹш палшыкдеок) ӹлен лӓктӹн ак кердеп гӹньӹ, тӹнӓм нӹнӹ эдемвлӓлӓн ак келеп, наци убиткӓм кандышы журналвлӓ, сӹлнӹшая ӓрня йӹдеӓш газетвлӓ, дотацим национальне театр гӹц вычен шьшзӹшӹ национальне киностудидеок ӹлен лӓктеш. Седӹ, кынам гӹнят, тӹнӓм, кынам махань-шон тотлы качкышвлӓм качкын мӹшкӹкрнӓ темеш дӓ материальнат улан линӓ, тӹнӓм культурыланнаат, тыменьмӓшлӓнӓт кычыкым пуэнӓ лиэш, махань-шон музыкант дон сирӹзӹвлӓлӓн палшаш тӹнгӓлӹнӓ…
Но иктӹм мондаш ак кел- кыце культура дон кунстым виӓнгдӹмӓшӹм, тенгеок кыце и йӹде ӹштӹмӹ ныр пӓшӓмӓт, толшаш жепеш кодаш ак ли. Тиштӹ иктӹ веле лин кердеш- ӓль шурным погет, ӓль шужен ӹлет.
Кӹзӹт правительство, премьер-министр Г. Волнорюс дӓ культура министр С. Шальтянис (тӹдӹ ӹшкежӹ сирӹзӹ ылеш!) «прӓник» политикӹш угӹц ӹлӹжтӓш цацат- кугижӓнӹш премивлӓм ӹштенӹт (шанымем доно шукыжок кугижӓнӹш премивлӓ!) дӓ и йӹде ӹшке семӹньӹштӹ нӹнӹм шӓлӓтӓт. Но вет цилӓлӓнжок шӓлӓтен ат шокты. А ти премивлӓм шӓлӓтӹмӹ принципвлӓжӹ когонжок раскыды агылеп, тенге яжо шанымаш махань-шон шаявлӓм лыктын. Ти шаяжым тӹдӹвлӓ лыктыт, кыдывлӓлӓн «прӓник» ситӹде. Вес семӹнь келесӓш гӹньӹ, культура кӹчӹзӹ гань ӹнде лин шӹнзӹш. Конкретне лиӓш гӹньӹ, сирӹзӹвлӓ книгӓм лыкташ манын нуворишвлӓн порогывлӓштӹм лыпшен сӓрнӓт, вет частне книгӓ лыкмашвлӓ меценатство доно ак занимаялтеп дӓ прибыльдымы книгӓвлӓм лыкташ ак талашеп (сек когонжок тидӹ лыдыш дӓ новелла книгӓвлӓм тӹкӓлеш). Мӹньӹн ик пӓлӹмӹ прозаик ӹшкӹмжӹн романжым лыкташ манын, оксам Вильнюсышты сек пӓлӹмӹ мафиози докы ядаш миэн. Тӹдӹжӹ оксам пуэн, а сирӹзӹ тӹдӹлӓн анзыл шаяшты сек «юла господин» манын, таум келесен. А кӱн кӹчен каштмыжы ак шо. Мам нӹнӹлӓн ӹштӓш? Стӧл кӧргӹш сирӓш?
Ӓнят кынам-гӹнят иктӓжӹ, автор колымы паштек прибыльдымы поэзи дон прозым лыктеш лиэш? Келесӓшок гӹньӹ, «Вильнюсын» пӹтӓриш ядмашеш вӓшештӹмӹ годым ойхан шанымашвлӓ толыт. Кӹзӹтшӹ сирӹзӹвлӓн творчествыштын атмосфера XIX-XX-шы курымвлӓн вашталтмы жепӓш сирӹзӹвлӓн положеним пиш когон ӓшӹндӓрӹктӓ: ӹлен лӓктӓшет киндет ситӓ ӓль агеш, кахырымаш доно церлӓнет ӓль агыт, сойток, господин сирӹзӹ, шӹц стӧл лош дӓ сирӹ: тӹнг делажӹ- кидсирӹшвлӓ, а ирӹ колымаш, цервлӓ, слава агылеп…
Совет курымын «мырен» ӹлӹшӹ сирӹзӹвлӓн дӓ критиквлӓн сӹлнӹшая пӓшӓвлӓм сирӓш цӓрнӹмлӓн ӓль вес пӓшӓм ӹштӓш тӹнгӓлмӹштӹлӓн воксеокат ам ӧр. Нӹнӹ логӹц кыдыжы кӹзӹт книгӓ лыкмаш пӓшӓм ӹштӓ, кыдыжы кӱшӹл школышты тымда, кыдыжы антиквариатым выжала дӓ весӹвлӓжӹ мам ӹштӓт, тидӹм келтӹмӓш веле пӓлӓ. Фамиливлӓм пӓлдӹртӓш ак ли, но келесен кердӓм, мӹнь ӹшке жепӹн политика доно спекулируен, идеологи шӱлӹшӓн пӓшӓвлӓм сирӹшӹ графоманвлӓ гишӓн ам попы.
Ма у дӓ ӓкӓн лӓктеш?- ядыда. Тишӓк вӓшештӓш нелӹ агыл: кӱ тӹ жепвлӓн яжон сирен, тӹдӹ кӹзӹтӓт яжо пӓшӓвлӓм сирӓ. Дӓ мӹнгешлӓ, кӹл вашталтмаш талантым иктӹлӓнӓт ик пӹрцӹкешӓт шукемден ак керд: сӹлнӹшаяшты «луды» пӓшӓвлӓм сирӹшӹвлӓ кӹзӹтӓт ӹшке тыгыды дӓ вишкӹдӹ пӓшӓвлӓштӹм махань-шон жанрвлӓ доно сирӓт. Нӹнӹ ӹшке ӓль меценатвлӓн окса доно книгӓвлӓштӹм лыктыт.
Тенге гӹньӹ, Лиетувашты нимат вашталтде, кӹзӹтӓт молнамшылаок Сигита Гӓдам, Йустинас Марцинкевичу:сым, Казис Сӓям, Йуозас Анутисӹм, Йурга Иваноускайтем лыдмыла. Шукынжок Ричардас Гавӓлисӹм, Йуозас Эрмицкасым, Йургис Кунчу:насым яратат. Ӧрӓш веле кодеш, дӓ седӹ ӹжӓл: кӹзӹтшӹ лиетува йӹлмӹлӓ лыдшын ышыжы дӓ шӱмжӹ докы лиетуван эмигрант сирӹзӹвлӓн пӓшӓвлӓштӹ пиш олен дӓ нелӹцвлӓ доно корным такыртат. Тӹ книгӓвлӓ, кыдывлӓ ӹшке жепӹн «запрет» лӹвӓлнӹ ылыныт, а кӹзӹтшӹ гӹньӹ тагышты Чикагошты ӓль Лондонышты агыл, а Вильнюсышты лӓктӹт. Тидӹм пӓлдӹртен, пӹтӓриок техень яжо мастарвлӓ гишӓн келесӹмӹ шоэш: Антанас Шкема, Альгимантас Мацкус, Мару:с Катилишкис, Генрикас Нагис.
Мӓмнӓн эмигрантвлӓн творчествышты докы пӹтӓртӹш жепӹн интерес лӓктӹн гӹнят, кӹзӹт Лиетувашты цилӓ тидӹм идеологин призмажы вашт ӓль философин тӱнымбал анжалтыш гач анжат. Но лыдшывлӓлӓн сола тематикӓн пӓшӓвлӓ традиционно лишӹл ылыт. Шамак толшеш, М. Катилишкисӹн «Шӹргӹ вашт шӹжӹ толеш» романжым шукынок яратен лыдыт. А тӹдӹн эче виӓнрӓк «хала романжы» «Шачмын Эмеральд ӧлицӓштӹ» кӹзӹт якте пӓлӹдӹмӹ кодеш дӓ Лиетувашты ик книгӓ лыкмашат тӹдӹн докы интересӹм лыкде.

2. Ти ядмаш кымда веле агыл, тенгеок пиш нелӹ. Культурын дӓ Сӹлнӹшаян ӓнгӹсӹр плоскостьышты лиетуван сӹлнӹшаям дӓ культурым Европын кӹзӹтшӹ контекстӹштӹ анжаш пиш нелӹ. Ӹшкӹлӓнем, тенге манмы, кок «лабораторин метафорым» айыренӓм: зоопарк дон джунгльывлӓ. Лин кердеш, когонжок корректно агыл, но зоопарк (ӓнят иктӓжӹлӓн «концлагерь») лӹм доно, тенге манмы, цилӓ посткоммунизм сӓндӓлӹкӹм лӹмдӓш лиэш. Ти сӓндӓлӹквлӓштӹ ик партин диктатурын дӓ социальне уравниловкын экспериментвлӓм эртӓрӹмӹ. Цилӓ тидӹ «кӹртни вӓпш» шайылны эртӓрӓлтӹн, кыды ти сӓндӓлӹквлӓм цилӓ тӱнымбал гӹц ӧрдӹжӹштӹ кычен кердӹн. А джунгльывлӓ, тидӹ цара, но ирӹкӓн тӱнымбал, кышты ирӹкӓн маркетинг дӓ индивидвлӓ лоштыш конкуренци шӓрлен. Тагачы, кынам «кӹртни вӓпшӓт». Берлинӹм кок зонеш пайылышы кӹртнибетон стенӓӓт кодделыт, зоопаркын ӹлӹшӹвлӓжӹ дӓ тӹдӹн артньыквлӓжӹ трӱкок ирӹкӓн зоныш вӓрештӹнӹт. Ти зонышты нӹнӹн молнамшы пуйырымашты, кунст дон сӹлнӹшая лач мораль дӓ сӹлнӹ ӓквлӓ доно веле ӓклӓлт кердӹт дӓ ӓклӓлтшӓшлык ылыт. Тенге, кыце ирӹкӓн ӹлӹмӓшӹн критеривлӓжӹ тергӓт. А тидӹ цилӓ экспериментӓн периодын итогвлӓ дон последствивлӓм вес семӹнь ӓклӹмӓшӹм тергӓ. Тидӹжӹ ирӹкӓн ушемкымдемӹштӹ ӹлӹшӹ эдемӹн анжалтыш гӹц пиш нелӹ пӓшӓ. Эче икӓнӓ пӓлдӹртем- тидӹ пиш нелӹ пӓшӓ. Но иктӓ-маняр принципиальне анжалтышым мӓ кӹзӹт анализируял кердӹнӓ.
Шамаклан, кыце зоопаркыштыш ӹлӹшӹвлӓн ӧрт шанымашвлӓштӹм ӓклӓш лиэш? Мӓ ӹшкежӹ тидӹм, шамак толшеш, сӹлнӹшая шӹмлӹзӹ Албертас Залаторӱс семӹнь, уникальне манына. Но ирӹкӓн тӱнымбалныш эдемвлӓ, шамак толшеш, лиетува эмигрант, ӹдӹрӓмӓш сирӹзӹ Бируте Пукӓмевичӱте. техень шаявлӓм тӧрлӹнежӹ дӓ «уникальне» (unique) шамак вӓреш «ӧрӹктӓрӹшӹ» (odd) шамакым кычылтнежӹ. Дӓ малын тенге, тӹдӹм ынгылдара. Тӹдӹ семӹнь» совет стройышты ӹлӹшӹ артньыкын нелӹ опытан ӹлӹмӓшӹжӹ гишӓн шукым дӓ кужы жеп сирӓш лиэш- техень шанымаш утла оптимистичне. Техень шанымашвлӓм дӓ шанымашвлӓн кандымы экстазым тӹ эдемвлӓ веле ынгылен кердӹт, кыдывлӓ техень условиштӹ ӹленӹт. Нормальне тӱнымбалны ӹлӹшӹ эдемӹн ӓквлӓжӹ вес йишвлӓ ылыт, тӹдӹлӓн пӹтӓриок цилӓ эдемлӓн ма ӓкӓн, тӹдӹ лишӹл ылеш. Совет система кого урод, монстр ылын, дӓ кӱ техень ӹлӹмӓшӹм ӹлӹде, тӹдӹлӓн тидӹ интересне лин кердеш вӓл? Тӹдӹн лӱдӹш опытвлӓжӹ шукыланжок утла мӹндӹрнӹ ылыт. Лин кердеш, совет системӹштӹш кыды- тидӹ опытшым нормальне эдемжӹ шаненжӓт лыктын ак керд». Но ти сирӹзӹ техень материал «совет ӹлӹмӓшӹн тошты касажы шӹмлӹшӹвлӓлӓн» интересне лин кердеш манеш.
Тенгежӹ гӹньӹ, Европын ӓль тӱнымбал контекстӹштӹ ти «тошты совет каса» махань лин кердеш? Пӓлдӹртӹде ак ли, мӓ кыце кӹзӹт дӓ тенгеок эче иктӓ ик-кок эдем курым нӓрӹ ти совет опыт доно шотвлӓнӓм шокташ тӹнгӓлӹнӓ лиэш, ӓтявлӓнӓн дӓ ӹшкӹмнӓн опытвлӓ доно.
Ӹнде угӹц ӹшкевуя кеӓш тӹнгӓлмӹ годшен уже лу и шоэш, а мӓмнӓн у прозына со эче эмбональне состояништӹ ылеш: мӓ со эче тошты гишӓн веле сиренӓ, со эче эртӹш жепӹштӹ ӹленӓ. Ӓнят кыды-тидӹ прозаикшӹ стиль шотышты зондированим ӹштӓ, но эчеӓт эртӹш жеп докы пӧртӹл (проблемывлӓм тӹкӓл, темывлӓ доно веле агыл), шукынжок эче эртен кешӹ совет жеп монгырышкыла анжат, тидӹ кыце сӓндӓлӹкнӓн историм анжымашты, эдемвлӓн шанымашты, шанымаш стильӹштӹ дӓ этикетӹштӓт вӓк каеш. Седӹндонат, цилӓ тидӹ ирӹкӓн джунгльывлӓ гӹц толшы эдемвлӓлӓн йӓлӹнлӓ каеш дӓ интереснела агыл чучеш.
Тӧрӧкок келесӓш гӹньӹ, мӹнь техень «утла шыпшылтшы шотвлӓм шоктымаш» доно янгылен шонам. Цилӓ тидӹ ӹнде йылен кен, лач ломыж веле кодын. Седӹндонат мӹлӓнем тидӹ сойток: анжыктышты тидӹм трагедиӓн интерпретаци доно (Пранас Куткайтис гань «Иродын лӱдӹктӹлмӹжӹ» романыштышла) ӓль ирони доно (Ричардас Гявӓлисӹн романвлӓштӹжӹ гань). Совет система гишӓн сӹлнӹшаяшты чӹдӹм агыл сирӹмӹ, тӱнымбалны кымдан пӓлӹмӹ сирӹзӹвлӓ логӹц ти темӹм Дж. Оруэлл тӹкӓлӹн, романвлӓжӹ «Вольык фермӹ» (1945) дӓ «1984» (1949).
Интересне ситуаци 1996-шы ин пумы Нобель преми доно лиӓлтӹн, кыдым полак поэтесса Вислава Шимборскалан пумы. Тидӹ яргата пример, кынам поэт кыце социализм, тенгеок антисоциализм контекстӹштӹ шалга (ик жепӹн поэтесса социализмлан ӹнянен ылын). Ти поэтесса рӓдовой деидеологизируялтшы эдемвлӓн сӹнзӓш анжал кердӹн. 1996-шы ин Нобель премим нӓлшӹ кандидатвлӓ лошты Шимборска гӹц пасна пиш интересне дӓ талантан зоопарк опытан шукы сирӹзӹ Китай, Руш Эл, Албани, Эстони дӓ Латви гӹц ылын.

3. Пиш ӱлӹксӹ ӹлӹмӓш кӱкшӹц посткоммунизм сӓндӓлӹквлӓштӹ книгӓн ушемкымдемӹштӹ шӓрлӹмӹжьшӓн ӓптӹртӓ. Статистика семӹнь Лиетувашты кӹдӓлӓш, икпоратка семнян бюджетшӹ гӹц шукыжок качмашкы кеӓ дӓ плюс налогвлӓ. Культура шужымашым темӓш утла шергеш шагалеш дӓ тидӹм цилӓнжок ӹштенжӓк ак кердеп. Вес вир: ти сӓндӓлӹквлӓштӹ шукынжок ӹлен лӓктӓш манын, ӹлӹмӓш верц кредӓлӹт, манаш лиэш. Паен шӹцшӹ чӹдӹжӹ прибыль дон комфорт верц шалга- цилӓ тидӹ эдемӹн культура докы интересшӹм ӱкшӹктен. Эдемлӓн ӹнде пӓшӓжӹ дон кынамжы амалаш кемӹжӹ анзыц телевизорым анжымашыжы веле кодын. А книгӓ оксам веле агыл, тенгеок жепӹм дӓ ладна обстановкым тергӓ. Кӓнӹм кечӹвлӓн тошты дӓ у интеллигенци театрвлӓш каштеш, сӓмӹрӹквлӓ ӹшке концертвлӓшкӹштӹ. Визуальне мероприятивлӓ кыце физически, тенгеок психически кӓнӓлтӓш палшат, а книгӓм лыдаш жеп келеш. Тидӹ гӹц пасна ӧртлӓн пӓшӓм ӹштӓш вӓрештеш. Кӹзӹт традициӓн серьезне сӹлнӹшаям профессионал гуманитарвлӓн лоцавлӓштӹ веле ужаш лиэш. Нӹнӹ гӹц пасна эче «книгӓголиквлӓн» стӧл вӹлнӹ. Книгӓ лапкавлӓштӓт вӓк, шӹренжок охыр дӓ жепӹм эртӓрӹмӹ книгӓвлӓм веле ужаш лиэш. Нӹнӹн жанрвлӓн лӹмвлӓштӓт ӹшкеок ӹшкештӹ гишӓн попат: romance, sciense fiction, detectyve novel, mystery, thriller, western, adventures, bene story дӓ молат.
Эдемвлӓ книгӓвлӓм лыдын, ӹлӹмӓшӹн нелӹцвлӓм монден шунештӹ. А кечӹйӹдеӓш проблемывлӓ гишӓн лыдмышты ак шо, нӹнӹжӹ сагашты кечӹнь сӓрнӓт дӓ эдемвлӓлӓн стрессӹм со канден шалгат. Тиштӹ ӓшӹндӓрӓлӓш уты агыл: лиетува сола совсемок йӱн кола, манаш лиэш, а статистика семӹнь ӹшкӹмӹм пуштмаш шот доно Лиетува Европышты пӹтӓриш вӓрӹм нӓлеш. Кыце лиетувавлӓ туан сӹлнӹшая докы анжат, тӹдӹм анжалаш гӹньӹ, тидӹн паштек кынам Лиетувашты книгӓ угӹц ӹшке шотан вӓржӹм нӓлеш, тидӹм келесӓш нелӹ. Молнамжы гӹньӹ, книгӓ Лиетувашты соок эдем сага ылын, ассимиляцин сек пӹцкемӹш ивлӓнӓт вӓк. Тӹнӓм, кынам тӹдӹ кенвазын дӓ угӹц ял вӹкӹжӹ кӹньӹлӹн, тӹ лиетува сага, кыды со ӹшке моральне дӓ историчне идентитетшӹм кӹчӓлӹн.
Тагачы лиетувавлӓ куштылгынок религи, католицизм монгырыш анжат. Ти религи ӹшке сӹлнӹлык тӱнымбалжым тӹжем ивлӓ доно чанген шалген. Но кӹзӹтшӹ скептик анжалтышан ӹрвезӹвлӓм практичне мистицизм интересуя. Тенге нӹнӹ махань- шон религин тымдымашвлӓштӹ гач ӹлӹмӓшӹн ориентирвлӓжӹм пӓлен нӓлнештӹ. Тиштӹ Сӹлнӹшаян вуйнаматшат улы. Лӹмӹнок прозын, кыды кыце мӹнь пӓлдӹртӹшӹм, со эче эртӹш жеп монгырыш анжа. Лач келесӓш гӹньӹ, лиетува театр веле пиш юлан (смелӓн) тошты доно кӹлвлӓжӹм кӹрӹн кердӹн дӓ у энерги доно серьезне, келгӹ кӹчӓлмӓшвлӓм эртӓрӓ. Тӹ годымок эстетикӹмӓт ӧрдӹжеш кодымы агыл. Седӹндонат режиссер Нӓкрошоусын, Туминасын, Коршуновасын спектакльвлӓштӹ Лиетувашты веле агыл кымдан пӓлӹмӹ ылыт, тенгеок Италиштӓт, Франциштӓт, Скандинавиштӓт, Москваштат нӹнӹн пӓшӓвлӓштӹм критиквлӓ яжон ӓклӓт.

4. Культура гишӓн сирӹшӹ книгӓ-журналвлӓн шот яжо критиквлӓн ылмы гишӓн эче ак попы, ти изданивлӓ утла незервлӓ ылыт. Кышкы ӹне яжо сӹлнӹшая критика ямын?- ядын кердӹдӓ. Тӹдӹ сӹлнӹшая критикӹн профессижӹ ямынат, уке лин. Сӹлнӹшая критикӹн пӓшӓм ӹштен, ик эдемӓт ӹлен ак лӓк. Хоть-махань жанр доно тӹдӹ сирӹжӹ: анжалтышвлӓм, артикльвлӓм ӓль рецензим. Сек оперативне дӓ сек керӓл кок жанрым: рецензи дон аннотацивлӓм анжалына. Нӹнӹмӓт сирен ӹлен лӓктӓш ак ли. Седӹндонат профессионал критиквлӓ кӱ мышта, тӹштӹ пӓшӓм ӹштӓт: кӱ книгӓвлӓм лыкмашты, кӱ тымдым книгӓвлӓм сирӓ, кӱ кӱшӹл школышты тымда…
Сӹлнӹшая критика ӹнде общественне пӓшӓм ӹштӹмӹ гань лин ӓль эче хоббиш сӓрнӓлтӹн, манын кердӹнӓ. Сек интересныжы, ӹрвезӹ критиквлӓӓт техень условишток ылыт. Шукырак гонорарым нӓлӓш лижӹ манын, нӹнӹ рецензивлӓштӹм ик годымок таманяр изданилӓн сирен кердӹт. Но шот квалитетлӓн ак палшы дӓ тенге критиквлӓ книгӓм рекламируйышын рольжым мадыт, манаш лиэш. А техень пӓшӓм цилӓ журналисток ӹштен кердеш.
Профессиональне критика яммы велдӹк, кӱ сирӓш шана, тӹдӹлӓн кымда корны пачылтын: тенге, лин кредеш, книгӓвлӓм мактат, хаят, лявӹрӓш ташкат, ваштылыт, дифирамбвлӓм сирӓт дӓ т.п. (тенге пакыла). Тидӓт худа агыл. Кынамжы техень рецензивлӓм лыдат дӓ сӓмӹрӹк гуманитарвлӓ, филологвлӓ дӓ тӹнгӓлшӹ сирӹзӹвлӓ ма доно ӹлӓт, тӹдӹм пӓлен нӓлӓш лиэш. Иктӹ ӹжӓл, нӹнӹ шоэн веле манифествлӓ доно анзыкы лӓктӹт. Седӹ, Сӹлнӹшаян манифествлӓлӓн ӹшке жепӓш яргата идейывлӓ келӹт, тенге нӹнӹ у сӹлнӹшая йогымашлан корным пачын кердӹт.
Но полемикат шукырак лин керднежӹ, вет сӹлнӹшаяшкы толшы у ви, тошты дӓ шонгырак пылвуйкымдемӹн (поколени) нормывлӓжӹлӓн шулыкан протестшӹм келесен веле, ӹшке гишӓнжӹ пӓлдӹртен кердеш. Тенге курымвлӓ доно ылын. Тенге анзыкылаат лишӓшлык. Тидӹ классиквлӓн вуйышты шапаш ӹнжӹ тӹнгӓл манын, келеш! Сӓмӹрӹк сирӹзӹвлӓ дон нӹнӹ сага иктӧр кешӹ критиквлӓ юларакын ӹшкӹлӓнӹштӹ кымдарак вӓрвлӓм кӹчӓлшӓшлык ылыт. Тидӹм ӹштӓш манын, нӹнӹн шӱлӹшӹштӹ ситӹшӓшлык.
Кынамжы кыды-тидӹ сирӹзӹ ӓль критик (лин кердеш шонгыжат, ӹрвезӹжӓт) джентельмен ылмыжым монден, ӹшке коллегывлӓжӹм лӹмдӹлӓш тӹнгӓлеш. Техень эдем ваштареш тӹдӹн методвлӓжӹмок кычылт, шагалмыла. Тӹдӹ хам ылмыжым пӓлӹшӓшлык. Но ӹшке амбицивлӓм лучи иктӓ цӓшкӓ кофем ӓль иктӓ-махань яжо дӓ пуры ямдар ӓрӓкӓм йӱн, шӧрӓш лиэш. Но лач ик ямдарым веле, кокшы паштек цилӓ угӹц тӹнгӓлӓлтеш.

5. Сирӹзӹвлӓн Ушем доно мӹнь шоэн веле иктӓ-мам ӹштем. Клубын сӹлнӹшая вадывлӓш (у книгӓ презентаци, айовлӓ годым) ӱжмӓшӹм соок нӓлӓм. Шӹренжӹ мӹлӓм член взносым тӱлӹмӹ гишӓн ӓшӹндӓрӹмӓш толын кердеш. Кынамжы библиотека дон кафешкӹнӓ пыралалам.
Тиштӹ цилӓ тӹдӹн пӓшӓжӹ гишӓн. Но аппаратышты шукы эдем пӓшӓм ӹштӓ, тидӹм пӓлем. Ӹнянӹмӹ шоэш, нӹнӹ пӓшӓм ӹштӓт, а ӹшкӹмӹштӹм пукшен лыкташ веле агыл вӓрӹм йӓшнӓт.
Творчество монгырым анжалаш гӹньӹ, кӹзӹт, шанымем доно Сирӹзӹвлӓн Ушем иктӹлӓнӓт ак кел. Ведомствын книгӓ лыкмаш, пенсивлӓ, бюллетеньвлӓ, пособивлӓ дӓ такешок организуйымы тайымаш веле, тӹдӹн членвлӓжӹм интересуят… Тидӹ гӹц пасна нӹнӹлӓн нимат ак кел, векӓт?
У членвлӓм Ушемӹш пыртымаш- тидӹ воксеокат вес пӓшӓ. Прессӹм лыдаш гӹньӹ, кошкен кешӹ лавр ӹлӹштӓшвлӓ доно ӹшкӹмжӹм пӹтӹрен шӹндӹшӹ мӓмнӓн Сирӹзӹвлӓн Ушемӹн шотеш пиштӹмӹ правленижӹ пыраш лимӹ заявленивлӓ вӹкӹ нерӹм лӱктӓл анжа. Сек интереснежы, заявленим сирӹшӹвлӓ лоштыжы Лиетувашты сек лыдмы авторвлӓӓт вӓк лин кердӹт! Шамаклан, правлени сирӹзӹ Эдмундас Малукаслан отказен, а вет тӹдӹн романвлӓжӹ лыдшывлӓ лошты кымдан пӓлӹмӹ ылыт дӓ таманяр гӓнӓ нӹнӹм у тиражвлӓ доно лыкмы. Тидӹ тӹ жепӹн, кынам классиквлӓм иктӓт ак лыдеп!
Седӹндонат Э. Малукасын дӓ вес авторвлӓн Детективӹм Сирӹшӹвлӓн Ушемӹм ӹштӹмӹлӓнӹштӹ воксеокат ам ӧр. Тидӹ гӹц пасна, ӓшӹндӓрӓлӓш келеш, шукердӓт агыл Лиетувашты у Кӹлдӓлтдӹмӹ сирӹзӹвлӓн Ушемӹм ӹштӹмӹ, а тидӹ гӹц первирӓкшӹ Лиетуван сола сирӹзӹвлӓн Ушемӹм. Тидӹ эртӹш курымаш Франциштӹш сӹлнӹшая ӹлӹмӓшӹм ӓшӹндӓрӹктӓ. Тенге официально ӧрдӹжеш кодымы артньыквлӓ ӹшке салонвлӓшкӹштӹ погынаш цаценӹт. Тидӹ яжоат, худаат агыл- тидӹ ужаш лимӹ факт веле. Худа, кынам мӓмнӓн официальне Сирӹзӹвлӓн Ушемнӓ дӓ тӹдӹм вуйлатымаш снобизм доно церлӓнӓ, элита ылына манын, йӓл гӹц ӧрдӹжӹш карангаш цаца, лиетуван сӹлнӹшая пантеонлан тамахань условивлӓм диктуя дӓ… эгоист анжалтыш доно такеш организуйымы тайымашвлӓм чӹдемдӓш цаца. Тамалан доко ти Ушемӹн (творческий, книгӓ лыкмаш, меценат гань ӹшкӹмӹм анжыктымыштым, консультацивлӓм пушы семӹнь) пӓшӓштӹм дӓ кӓтлӓлтшӹ у ушемвлӓ доно кӹлвлӓм кычаш цацымашыжы гишӓн колаш вӓрештде. А вет техень кӹлвлӓ виӓнгӹт ылгецӹ, яжо веле линежӹ.
Но лин кердеш, ти кӹлвлӓ улы ылыт дӓ мӹнь нӹнӹ гишӓн ам пӓлӹ веле. Самынялтам гӹньӹ, тау йымылан веле манаш кодеш.

ТОМАС АРУНАС РУДОКАС (Ӹрвезӹ поэт, прозаик)

1. Лиетуван ӹшкевуя кеӓш тӹнгӓлмӹжӹ сӹлнӹшаяшты иктӓ-махань айыртемӓлтшӹ кишӓм кодымылан ам ӹнянӹ. Сӹлнӹшаяшты кишӓвлӓм сирӹзӹвлӓ кодат дӓ виӓнгмӹ процессӹжӹм виктӓрӓт (седӹ, лыдшывлӓӓт тенгеок- махань вара сирӹзӹ лыдшы гӹц пасна ӹлӓ дӓ мӹнгешлӓ…). Лачокшымат гӹнь, сирӹзӹвлӓн творчествышты вашталтын. Виш хытырымаш, мокшым йылатымаш, шӹдӹ дӓ келесӓш гӹньӹ, шулыкан агыл конкуренци анзыкы лӓктӹнӹт. Ӹнде шӹренжок сирӹзӹвлӓ лошты спорт жаргоным колаш лиэш (кредӓлмӓш, тӓнгӓштӓрӹмӓш, результатвлӓ дӓ т.п.). Сӹлнӹшаян пуры ӧртӹм кандымыжы гишӓн попашыжат ӹнде ак ли, шеклӓнӹмӹлӓ вӓк. А гонорарвлӓ гишӓн, вес семӹньжӹ окса гишӓн, хытырымашвлӓ ӹшке апогейӹштӹм шоныт. Лиетува автор вескид авторвлӓ доно конкурируя. Но творческий пӓшӓм ладнан ӹштӓш манын, финанс негӹц уке ылмы велдӹк, шӹренжок мадын колта. Тӹдӹн книгӓвлӓжӹм нӓлӹт гӹнят, тидӹ сирӹзӹн социальне статусшым лӱктӓлӓш ак палшы. Сирӹзӹ ик и нӓрӹ пӓшӓжӹн публикуйымым выча (а книгӓ лыкмым кок-кым иӓт вӓк!) дӓ гонорар семӹнь 150 литӹм нӓлеш. Творчествын хобби агыл ылмыжым (кол кычаш яратымы гань), а кӱшӹл идейывлӓлӓн служымым мӓлӓннӓ ӹнянӹшӹ лыдшывлӓ пӓлӓт лиэш.
Махань кого вашталтмашвлӓ сӹлнӹшаяшты лиӓлтӹнӹт? Конкретне пӓшӓвлӓм пӓлдӹртен ам керд. Вӹлец анжалын, яжон дӓ талантан сирӹшӹ авторвлӓн шот чӹдемде, нӹнӹн позицивлӓштӹ цаткыдывлӓ ылыт. Тӧр лиӓш гӹньӹ, ӹрвезӹ пылвуйкымдем (генераци) кого ӹнянӹмӓшвлӓм шачыкта.

2. Шанымем семӹнь. Европа контекстӹштӹ лиетува сӹлнӹшая дон культурылан ӓкӹм эче пуэн мыштымы агыл. Ӓмӓлвлӓ тиштӹ пӓлӹмӹвлӓ ылыт, нӹнӹ гӹц ытлаш ак ли. Нӹнӹ техеньвлӓ: 1). Уланвлӓ артньыквлӓ (сирӹзӹвлӓӓт тӹшкок пырат) вӹкӹ тунеядец семӹнь анжат 2). Лиетувашты дӓ вескид сӓндӓлӹквлӓштӹ мӓмнӓн рекламынан уке ылмаш 3). Пӹсмӓн шайылны ма лиӓлтеш, тӹдӹм ынгылен мыштыдымаш 4). Льыскыды социальне дӓ экономический условивлӓ. Кунстым виӓнгдӹшӹ эдемвлӓ Лиетувашты кидӹм колтен ак шынзеп, но кӹзӹт техень «ирӹкӓн» жепӹн артньык мененджерӓт, продюсерӓт, коммерсантат лишӓшлык… Ик шамак доно келесӓш гӹнь, тӹдӹ шим пӓшӓжӹмӓт ӹштӹшӓшлык, тӹдӹм ӹшкеок виктӓрӹшӓшлык, тӹдӹ верц вӓшештӹшӓшлык дӓ вара йӓмдӹ «продукцижӹм» ӹшкеок реализуйышашлык. Седӹндонат техень ситуациштӹ спонсор гӹц пасна иктӓт ӹлен лӓктӹн ак керд.

3. Книгӓ шергӓш лишӓшлык. Ик ямдар ош ӓрӓкӓ (водка) 20 литӓш шалга, тидӹжӹ гӹньӹ иктӹмӓт ак ӧрӹктӓрӹ. Йӱн колтет- тӹдӹ уке. Книгӓм гӹньӹ (лижӹ тӹдӹ иктӹ веле) таманяр ивлӓ доно лыдаш дӓ тӹштӹ со тамам гӹнят ум моаш лиэш. Дӓ лин кердеш, 20 литеш нӓлмӹ книгӓэтӹм тӹньӹн тетявлӓэтӓт лыдыт лиэш.
Шанем, мӓмнӓн ушемкымдемнӓ ик кечӓш шоувлӓ докы тымень шӹнзӹн. Техень шоум ужаш манын, оксамат шӓвӓш ӹжӓл агыл, а книгӓ ӹнде цивилизацин реликт гань лин шӹнзӹн (Компьютерлӓн тиштӹ кымалаш келеш!). Но лыдшывлӓ книгӓ дорцын нигышкат ак шӹлеп, кынам-гӹнят эмиграци ӓль ссылка гӹц туан сӹлнӹшая сирӹшкӹштӹ мӹнгеш пӧртӹлӹт лиэш.

4. Лачокшымат сӹлнӹшая критикын юкшы вуйта ямын, тӹдӹн нержӹ гӹц йога, бронхит дӓ вес цервлӓ тӹдӹм ясландарат. Тидӹлӓн шукы ӓмӓл улы- ӹлӹмӓшӹн ородыш кеӓш лимӹ темп (лыдаш воксеокат жеп уке!), гонорарвлӓм пуат гӹнь, нӹнӹжӹ ваштылаш веле, манмы гань дӓ тидӹ гӹц пасна сирӹзӹвлӓ икӹжӓк-иктӹштӹ лошты тамам ынгылдарынештӹ. Профессионал критика сӹлнӹшая виӓнгмӹ процесс паштек тӹшлен ак шокты, а кынам поэтвлӓ вес поэтвлӓлӓн рецензим сирӓт (мӹньжӹ гӹнь тенге сирем ыльы- тенге ам сирӹ ыльы!), тидӹм шукердӹ веле агыл пӱвлӓштӹ лӓктӓш тӹнгӓлшӹ тетявлӓлӓн пырмышӱнӹм пумы гань веле анжаш лиэш. Сӹлнӹшая критика сӹлнӹшая процесслӓн виӓнгӓш ак палшы, манаш лиэш, дӓ иктӓ-махань пӓшӓн лач тӹнг дӓ тӹнг агыл аспектвлӓ гишӓн веле пӓлдӹртӓ. Но тенге гӹнят, иктӓ автор гишӓн критиквлӓ ак сиреп гӹньӹ, тӹдӹ колымыжы паштек веле пӓлӹмӹ лиэш- тидӹлӓн ам ӹнянӹ: вет кӹзӹтшӹ лыдшы техень ородыжок агыл, ӹшкеок ма яжо- ма худа, ынгылен кердеш.

5. Ти ядмаш «провокационне» характерӓн ылеш. Вӹлец анжаш гӹньӹ Лиетуван Сирӹзӹвлӓн Ушемӹн пӓшӓжӹлӓн позитивне ӓкӹм пуэм. Лачокшымок гӹньӹ, вуйлатымашын членвлӓжӹ погынымыкышты ма гишӓн попат, тидӹм ынгылен ам керд. Ти шотышты ик согоньым пумы шоэш: сирӹзӹ ӹшке гонорарешӹжӹ тетявлӓжӹлӓн мадышвлӓ дон канфетвлӓм веле агыл нӓлӹн кердшӹ. Тидӹ гӹц пасна «Нийоле» мода салонышты вӓтӹжӹлӓн косир ыжгамат нӓлӓш оксажы ситӹжӹ. А пумагам, сигаретӹм дӓ якшар ӓрӓкӓ бокалым нӓлӓш оксам мӓ мон кердӹнӓ.
Шанымы шоэш, толшаш конгрессӹштӹштӹ сирӹзӹвлӓ серьезне ядмашвлӓм тӹкӓлӹт дӓ нӹнӹлӓн серьезне вӓшештӹмӓшвлӓм мот лиэш. Тенге мӹнь Тӓмдӓн ядмашвлӓэшдӓ вӓшештӹшӹм, а махань ядмашвлӓм пуделда тӹшӓк ӓль шӹжвӹклӓ мырен ӓль каракла саслен вӓшештем лиэш.
Tay шотеш пиштӹмӹлӓндӓ.

Запись опубликована в рубрике Uncategorized. Добавьте в закладки постоянную ссылку.

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s